Theo Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh đang thực hiện một chiến lược chuyển đổi toàn diện không gian phát triển công nghiệp. Mục tiêu cốt lõi là hình thành mạng lưới 89 khu công nghiệp hiện đại, tập trung và bền vững. Trọng tâm của quy hoạch này là việc tận dụng lợi thế chiến lược từ Cảng hàng không quốc tế Long Thành để xây dựng các hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao, khu thương mại tự do và các trung tâm đổi mới sáng tạo, nhằm đưa Đồng Nai trở thành trung tâm sản xuất và logistics quan trọng của khu vực quốc tế.
1. Mục tiêu và Quy mô Quy hoạch Công nghiệp
Quy hoạch mới đánh dấu sự chuyển dịch từ phát triển dàn trải sang mô hình tập trung, quy mô lớn với các chỉ tiêu cụ thể về số lượng và loại hình:
- Số lượng Khu công nghiệp (KCN): Đến năm 2030, tỉnh dự kiến có tổng cộng 89 khu công nghiệp được phân bổ theo chỉ tiêu sử dụng đất.
- Hệ thống Cụm công nghiệp (CCN): Quy hoạch 68 cụm công nghiệp, bao gồm:
- Tiếp tục phát triển 54 CCN đã có trong quy hoạch.
- Thành lập mới 14 CCN trong giai đoạn 2021-2030.
- Đưa 9 CCN ra khỏi quy hoạch.
- Dự kiến bổ sung thêm 14 CCN tiềm năng trong giai đoạn 2031-2050.
- Định hướng phát triển: Tập trung vào công nghiệp xanh, công nghiệp sinh thái, chuyên ngành và công nghệ cao, gắn liền với các hành lang logistics và hạ tầng giao thông chiến lược.
2. Các Nguyên tắc và Định hướng Chiến lược
Tỉnh Đồng Nai áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe trong việc thiết lập không gian công nghiệp mới nhằm đảm bảo tính bền vững:
- Về vị trí: Không phát triển KCN mới tại các khu vực đô thị loại I hoặc các khu vực gần sông nhằm bảo vệ môi trường và cảnh quan đô thị.
- Về hạ tầng: Các KCN mới phải đảm bảo đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, kết nối trực tiếp với hệ thống cao tốc, đường vành đai và đường sắt.
- Về chức năng: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo chiều sâu, nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi sản xuất và logistics quốc gia lẫn quốc tế.
3. Hệ sinh thái Công nghệ cao và Đổi mới Sáng tạo
Một trong những điểm nhấn của quy hoạch là việc hình thành các khu chức năng chuyên biệt về công nghệ và sáng tạo:
| Loại hình | Vị trí trọng điểm | Lĩnh vực thu hút đầu tư |
| Khu công nghệ cao Đồng Nai | Kết nối với hệ thống KCN/CCN | CNTT, điện tử, tự động hóa, hàng không, trí tuệ nhân tạo (AI). |
| Khu công nghệ số tập trung | Đô thị sân bay Long Thành | Trung tâm dữ liệu hiện đại, lưu chuyển dữ liệu quốc tế. |
| Khu đổi mới sáng tạo | Long Thành và Đô thị Đồng Xoài | Nghiên cứu ứng dụng, hệ sinh thái khởi nghiệp, giáo dục đào tạo quốc tế. |
4. Khu thương mại tự do và Logistics quốc tế
Việc thành lập Khu thương mại tự do Đồng Nai tại khu vực đô thị sân bay Long Thành là bước đi chiến lược nhằm biến tỉnh thành điểm trung chuyển quan trọng trong hành lang vận tải Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương. Khu thương mại này được thiết kế theo mô hình phức hợp với 4 khu chức năng chính:
- Sản xuất công nghiệp công nghệ cao.
- Logistics số.
- Dịch vụ tài chính, thương mại và giáo dục.
- Công nghệ số và đổi mới sáng tạo.
5. Cực tăng trưởng phía Bắc: Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư
Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư được xác định là hạt nhân phát triển cho khu vực phía Bắc của tỉnh. Đây là khu kinh tế biên giới đa chức năng, bao gồm:
- Chức năng: Logistics, công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, đô thị và năng lượng xanh.
- Kết nối: Đóng vai trò cửa ngõ giao thương với Campuchia, đồng thời liên kết với TP.HCM và khu vực Tây Nguyên.
- Kỳ vọng: Tạo ra dòng lưu chuyển mạnh mẽ về hàng hóa, dịch vụ và lao động, thúc đẩy kinh tế bền vững cho vùng biên giới.
6. Hạ tầng giao thông kết nối
Để hiện thực hóa quy hoạch công nghiệp, Đồng Nai đang đồng bộ hóa hệ thống hạ tầng giao thông:
- Đường bộ: Đang thu hồi hơn 51ha đất để xây dựng 15km đường nối cảng biển với các khu công nghiệp. Đầu tư mạnh vào các tuyến cao tốc và đường vành đai.
- Hàng không: Khai thác tối đa lợi thế sân bay Long Thành; đồng thời nghiên cứu đầu tư sân bay chuyên dùng Hớn Quản và sân bay Biên Hòa theo mô hình lưỡng dụng.
- Đường sắt: Phát triển mạng lưới đường sắt gắn với các trung tâm logistics.
Quy hoạch công nghiệp tỉnh Đồng Nai đến năm 2030 không chỉ dừng lại ở việc mở rộng diện tích mà còn là một cuộc cách mạng về chất lượng. Bằng cách kết hợp mạng lưới KCN quy mô lớn với khu thương mại tự do, khu công nghệ cao và hệ thống logistics gắn liền với sân bay quốc tế, Đồng Nai đang xây dựng một vị thế mới: trở thành đầu tàu công nghiệp hiện đại của vùng Đông Nam Bộ và là một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.