Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (UBND TP.HCM) đã ban hành chỉ đạo khẩn cấp yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng, vướng mắc pháp lý kéo dài. Đây là nỗ lực nhằm triển khai Công điện số 14/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực đất đai, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và chống lãng phí tài sản công. Với tổng cộng 838 dự án và khu đất nằm trong danh sách rà soát, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn tất việc xử lý các khó khăn thuộc thẩm quyền trong Quý I/2026.
Căn cứ pháp lý và bối cảnh
Việc đẩy mạnh rà soát và xử lý các dự án tồn đọng được thực hiện dựa trên các văn bản và nghị quyết quan trọng sau:
- Công điện số 14/CĐ-TTg (ngày 15/2/2026): Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương khẩn trương xử lý dự án chậm triển khai.
- Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội: Quy định các cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn cho các dự án.
- Kế hoạch số 34/KH-UBND (ngày 7/8/2025): Kế hoạch của UBND TP.HCM về việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng.
- Hệ thống 751: Công cụ cập nhật và theo dõi thông tin dự án thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Thực trạng các dự án tồn đọng tại TP.HCM
Dựa trên các báo cáo rà soát, quy mô các dự án vướng mắc trên địa bàn thành phố được thống kê cụ thể như sau:
| Chỉ số thống kê | Giá trị |
| Tổng số công trình, dự án và khu đất tồn đọng. | 838 |
| Số dự án đã bước đầu tháo gỡ hoặc có định hướng xử lý. | 670 |
| Tỷ lệ dự án đã được xử lý bước đầu. | ~80% |
Sở Tài chính được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan để tổng hợp danh mục dự án, báo cáo Chủ tịch UBND Thành phố trước khi trình Bộ Tài chính xem xét.
Cơ chế phân loại và rà soát dự án
UBND TP.HCM yêu cầu việc rà soát phải được thực hiện toàn diện, đặc biệt tập trung vào các dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra, hoặc các bản án đã có hiệu lực. Các dự án được phân chia thành các nhóm cụ thể để có phương án xử lý phù hợp:
Phân loại theo tiến độ xử lý (Kế hoạch 34/KH-UBND)
- Nhóm 1: Các dự án đã được tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc.
- Nhóm 2: Các dự án đã có định hướng xử lý nhưng cần tiếp tục hoàn thiện các thủ tục pháp lý.
- Nhóm 3: Các dự án chưa được xem xét hoặc hiện chưa có chủ trương xử lý cụ thể.
Phân loại theo thẩm quyền quyết định
- Nhóm cần cơ chế đặc thù: Các dự án vượt quá thẩm quyền của địa phương, cần báo cáo Quốc hội để áp dụng các chính sách riêng biệt.
- Nhóm thuộc thẩm quyền địa phương: Các dự án thành phố có thể chủ động tháo gỡ dựa trên các quy định pháp luật hiện hành.
Nguyên tắc xử lý và trách nhiệm tổ chức
Trong quá trình tháo gỡ khó khăn, UBND Thành phố và Bộ Tài chính thống nhất các nguyên tắc nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính thượng tôn pháp luật:
- Tuyệt đối không hợp thức hóa sai phạm: Việc tháo gỡ vướng mắc phải dựa trên kết luận thanh tra và bản án, không để phát sinh sai phạm mới.
- Làm rõ trách nhiệm: Xác định rõ trách nhiệm của các cá nhân và tổ chức liên quan đến việc để dự án tồn đọng.
- Xử lý trách nhiệm hành chính: Các đơn vị chậm trễ trong việc đề xuất danh mục dự án hoặc áp dụng cơ chế đặc thù sẽ phải chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Thành phố.
Tác động kinh tế và mục tiêu chiến lược
Việc khơi thông các dự án “đóng băng” được kỳ vọng sẽ mang lại những chuyển biến tích cực cho nền kinh tế Thành phố:
- Giải phóng nguồn lực: Theo dữ liệu tổng hợp, việc tháo gỡ dự án tồn đọng trên cả nước đã giúp giải phóng hơn 6.100 ha đất và đưa khoảng 220.000 tỷ đồng vào nền kinh tế. TP.HCM kỳ vọng sẽ tái kích hoạt nguồn cung lớn về nhà ở, văn phòng và thương mại.
- Đóng góp ngân sách: Đưa các khu đất vướng mắc vào khai thác sẽ tạo ra nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước.
- Thúc đẩy đầu tư: Tạo động lực phục hồi cho thị trường bất động sản và đầu tư công, thu hút thêm các nguồn vốn mới.
Mục tiêu trọng tâm: TP.HCM quyết tâm hoàn thành rà soát và tháo gỡ các khó khăn thuộc thẩm quyền ngay trong Quý I/2026, đồng thời tích cực phối hợp với các bộ, ngành trung ương để xử lý các trường hợp vượt thẩm quyền.